İzopropil spirti nədir?

  • İzopropil spirt normal şəraitdə şəffaf, rəngsiz, kəskin iyli və yüngül acı dada malik mayedir. İzopropil spirti kosmetika, parfümeriya, məişət kimyasında, avtomobil mayelərinin, tibbi məqsədlər üçün, şüşə təmizləyici vasitələrin, orqtexnikada və sənayedə üzvi maddələrin həlledicisi kimi etil spirtinin əvəzinə istifadə olunur. İzopropil spirti bütün uçucu spirtlər kimi oddan təhlükəlidir. Nisbətən toksiki təsirli olduğuna görə onunla ehtiyatla davranmaq tələb olunur.
  • Aydın, etanol və asetonun qarışığı bir qoxuya malikdir; alovlu bir spirtdir. Su, etanol, aseton, xloroform və benzol ilə istənilən nisbətdə məhlullar əmələ gətirir, ikinci spirtlərin bütün tipik reaksiyalarına məruz qala bilər və güclü oksidləşdirici maddələrlə güclü reaksiyalar verir. Bir çox tətbiqetmədə aşağı qiymətli bir həlledici kimi istifadə olunan izopropil spirti, həlledici xüsusiyyətləri və buxarlanma dərəcəsi baxımından etil spirtinə bənzəyir. Yanarsa, zəhərli olan karbonmonoksit meydana gətirmək üçün parçalanır. 
  • Yüksək gizli həlledici gücü, mülayim buxarlanma dərəcəsi və selüloz nitrat, selüloz asetat butirat və selüloz asetat prosyanatı üçün meydana gətirdiyi bir çox həllediciyə görə laklarda, mürəkkəblərdə istifadə üçün yararlıdır.

 Kimyəvi xassələri:

  • İzopropanol yağ sırası ikili spirtlərinə xas olan bütün xassələrə malik olub, sadə və mürəkkəb efirlər əmələ gətirir. Hidroksil qrupu halogenlərlə sıxışdırılıb çıxarıla bilir. İzopropil spirti aromatik birləşmələrlə kondensləşərək onların izopropilbenzol və izopropiltoluol törəmələrini əmələ gətirir. Dehidrogenləşərək asetona çevrilir. Güclü oksidləşdiricilərlə reaksiyaya girir. Bir çox efir yağları, alkaloidlər, bəzi sintetik qatranlar və digər kimyəvi birləşmələr izopropanolda yaxşı həll olurlar. Bəzi plastmas və rezin növlərini də həll edir.

Fiziki xassələri:

  • İzopropil spirti xarakterik spirt iyli rəngsiz mayedir, etanola nisbətən daha tünd iyli olduğuna görə onları çox halda fərqləndirmək olur. Digər fiziki göstəricilər yuxarıda verilmişdir. Asetonda həll olur, benzolda isə daha yaxşı həll olur, digər həlledicilərlə (su, üzvi həlledicilər) istənilən nisbətdə qarışır. 87,9%-li izopropil spirti su ilə 80,2oC qaynama temperaturuna malik azeotrop qarışıq əmələ gətirir. Izopropil-su qarışığının donma temperaturunun qarışıqdakı izopropil spirtinin qatılığından asılılığı cədvəldə verilir.

 İstifadə yerləri:

  • kosmetik vasitələr, parfümeriya
  • məişət kimyası
  • dezinfeksiyaedici basitələr
  • avtomobillər üçün vasitələr (antifriz, qış mövsümü üçün şüşəyuyucular)
  • çap platalarını flyus ilə qaynaqdan sonra yuyucu vasitələr – “Universal təmizləyicilər”